Klassikaal studeren

Tussen twee programma’s door zap ik van het ene reclameblok naar het andere en zie tot mijn stomme verbazing het beste idee van 2014 voorbijkomen. Bij een niet nader te noemen onderwijsinstelling uit de stad waar tevens de oudste universiteit van Nederland is gevestigd, wordt onderwijs aangeboden op een wel zeer nieuwerwetse manier, namelijk klassikaal. Weg met de individualisering, de YouTube-colleges, het studeren-in-je-eigen-tijd, massive-open-online-cour-ses et cetera – we gaan weer allemaal lekker samen in de klas zitten en aandachtig en geconcentreerd luisteren naar de docent(e). Met een laptop en hoofdtelefoon de koffiebar in om daar je huiswerk te doen is ook voorbij – dit gebeurt weer gewoon in een klaslokaal tezamen met je studiegenoten.

Tja, hoe sarcastisch klinkt dit? Ook de enigszins conservatieve ondertoon ontgaat u wellicht niet. Doch wellicht was de ‘introductie’ van het concept sarcastisch en louter een commerciële roep voor aandacht – dat ik het het beste idee van 2014 vind is echter verre van sarcastisch. De afgelopen twintig jaar heeft het onderwijs zich steeds meer in de richting van het individu ontwikkeld, en hernieuwde aandacht voor klassikaal leren en studeren is dan wel een frisse wind die door educatieland waait. Bij individueel onderwijs staan persoonlijke vrijheid en de daarbij horende keuzemogelijkheden voorop. Het sociale aspect van leren raakt hierbij wel in de vergetelheid, terwijl dat ook een essentieel onderdeel is van het leerproces.

Hoe begrijpen wij dingen, hoe gaan wij om met nieuwe informatie en kennis? Simpel: wij delen onze verworven kennis. De beste manier om iets te leren is door het te proberen uit te leggen. Dat gaat het best als je samen zit met je studiegenoten.

Maar net zoals het volgen van colleges niet het enige belangrijke is om een diploma te krijgen, is het met off/online ook niet zo zwart-wit. Wat is de rol van online dan in het klaslokaal? Het zal interactie, communicatie en samenwerken moeten faciliteren, maar niet moeten overnemen.

Deze ontwikkeling heeft niet alleen betrekking op het onderwijs. Zal er weer een tijd komen dat onze maatschappij weer iets directer wordt in termen van sociale contacten? Het veelvuldig indirect contact dat wij nu hebben via allerlei sociale media, zou blijkbaar toch mogelijk ergens iets te kort schieten.

Prinses Beatrix sprak in haar kerstrede van 2009 hier reeds over: “Het ideaal van het bevrijde individu heeft zijn eindpunt bereikt. We moeten trachten een weg terug te vinden naar wat samenbindt.” Waar een reclame al niet toe kan leiden. Ah, mijn programma begint, ik zap weer terug naar mijn zender.

 

Martijn Schut is senior manager bij PwC Advisory en universitair docent Business Analytics aan de VU Amsterdam. Hij was één van de eerste studenten Kunstmatige Intelligentie in Nederland. Na tien jaar werkzaam te zijn geweest aan de universiteit, werkt hij nu in de digitaal-forensische praktijk, gespecialiseerd in fraudeonderzoek. Hij heeft een MSc in Kunstmatige Intelligentie en een PhD in Computer Science.