Een robot voor microchirurgie

Eén op de negen vrouwen krijgt ooit in haar leven borstkanker. In Nederland betekent dit jaarlijks 14.000 nieuwe diagnoses. Bij ongeveer de helft van deze diagnoses is de tumor zo ver gevorderd dat de desbetreffende borst geamputeerd moet worden. Soms wordt uit voorzorg ook de andere borst
verwijderd. Vrouwen die dit hebben moeten ondergaan, komen in aanmerking voor een enkel- of dubbelzijdige borstreconstructie.
Er is een aantal opties voor borstreconstructie, waaronder een prothese of implantaat. De nieuwste methode is echter om de borst te reconstrueren met behulp van lichaamseigen weefsel. Huid en vetweefsel wordt weggehaald van een plek waar het minder gewenst is (bijvoorbeeld de onderbuik of billen), en verplaatst naar de plek waar het nodig is. Het voordeel van deze methode is een natuurlijk gevoel en gedrag van de nieuwe borst.
Dit type borstreconstructie is het resultaat van een complexe ingreep die 8 tot 16 uur duurt en die door twee microchirurgen gelijktijdig wordt uitgevoerd. Onder een microscoop, met hechtdraad dunner dan een mensenhaar, herstellen ze de nodige bloedvaten en zenuwen. Dit vereist opperste concentratie, behendigheid en een zeer vaste hand. Jonge chirurgen missen vaak nog de vaardigheden, terwijl oudere chirurgen last krijgen van trillingen in de hand. Hierdoor zijn er maar weinig gekwalificeerde microchirurgen. Buiten borstreconstructies worden deze specialisten ook ingezet voor het herstellen van aangeboren afwijkingen, zware brandwonden en handletsels. Door bovendien een toenemende zorgvraag ontstaan er wachttijden van soms langer dan een jaar.
Dit probleem wordt al enige tijd onderkend door microchirurgen. Daarom wordt er gezocht naar technologische hulpmiddelen die ingrepen gemakkelijker maken, zodat deze door meer chirurgen aangeboden kunnen worden. Door te werken met een operatierobot is het mogelijk om de chirurgische capaciteiten te verbeteren. De enige operatierobot die op dit moment verkrijgbaar is, de DaVinci, is echter niet geschikt voor zeer fijne, nauwkeurige operaties. Daarom is vijf jaar geleden de vraag vanuit het Maastricht UMC gekomen of de TU Eindhoven een nieuw soort robot kon ontwikkelen, speciaal voor microchirurgie.
Dit jaar is het eerste prototype afgeleverd. Een operatierobot die twee chirurgen gelijktijdig assisteert tijdens microchirurgie, met vijf maal verbeterde precisie. Chirurgen die niet in staat waren om zeer nauwkeurige operaties uit te voeren, kunnen nu meehelpen de wachtlijsten te verkorten. Ook operaties
die voorheen te complex waren, zijn nu opeens mogelijk. Daarnaast is het systeem zo klein en compact dat het medisch personeel zijn werkwijze tijdens de operatie nagenoeg niet hoeft aan te passen. Gecombineerd met een lage aanschafprijs is het een kosteneffectieve oplossing om de meest
nauwkeurige ingrepen meer toegankelijk te maken.
 
 
 
Raimondo Cau (1984) is gepromoveerd werktuigbouwkundig ingenieur,
mechanisch ontwerper en ontwikkelaar van de hier beschreven
robot voor microchirurgie. Onder de naam MicroSure wordt
het project voortgezet als spin-off van de TU Eindhoven.