Color me bad

Ik werd onlangs terug in mijn creatieve leven gekatapulteerd door de vondst van een schilderijtje dat op nummer moest worden geschilderd. Het kwam in een pakket compleet met gebruiksaanwijzing en minipotjes slecht gepigmenteerde verf. Mijn toenmalige tekenschoolleraar trok hier zijn neus voor op. En ook ik bleek tegen eigen jeugdige verwachting in niet zoveel genoegen te nemen met het afgewerkte resultaat!

Het zijn Amerikaans producten van de fifties, deze schilderijtjes die uitgevonden zijn door Palmer Paint. Hun tagline was: “A BEAUTIFUL OIL PAINTING THE FIRST TIME YOU TRY”.

Ze werden een miljoenensucces en zijn tevens schitterende historische illustraties van de toenmalige opkomende vrijetijdcultuur en urbanisatie. Kortom; ze vertellen het verhaal van de Amerikaanse droomhuizen in suburbia, de perfect bijpassende gezinnen en de creatie van een ideale wereld in Technicolor. Ook in onze lage landen sloegen deze DIY-schilderijen uit een doos aan, en tot op de dag van vandaag blijft menig stel puppy’s, paard in galop of idyllisch berglandschap het pronkstuk van vele huiskamers. Maar ze krijgen sinds enkele tijd concurrentie: kleurboeken voor volwassenen. Die worden nu gretig gepromoot bij de boekhandel, want blijkbaar is het tegenwoordig verschrikkelijk trendy om een kleurboek mee te zeulen. Echte hipsters waren hier misschien al langer mee bezig (het idee moet ergens vandaan komen, nietwaar), maar eenieder met creatieve ambities wordt nu de publieke schaamte bespaard om met een kinderkleurboek in een dure koffiebar te zitten.

Deze kleurboeken-voor-volwassenen worden in eerste instantie geprezen om hun therapeutische kwaliteit; ze helpen je van stress af. Dat ze ook plezier opleveren, is mooi meegenomen. Bovendien zouden ze de creativiteit aanwakkeren. Hoewel ik dit laatste vurig verdedig en niet twijfel aan de voordelen van deze boekjes, heb ik er zo mijn bedenkingen bij. Want draai of keer die kleurboeken zoveel als je wil, het blijven gebundelde clichés. Het mag dan bewezen zijn dat mensen los van de discussie over Goede Smaak instinctief voor clichébeelden kiezen die de perfectie uitbeelden. Maar levert daarin al kleurend opgaan interessante resultaten en heilzame effecten op? Ik meen van niet. Eerder frustratie, wanneer je na een tijd opmerkt dat de perfecte plaatjes niet bepaald representatief zijn voor je eigen misschien kleur missende leven. Maak dus liever gewoon zelf je kleurboeken waarin geen formele regels gelden. Ik pleit dus voor het ver-zinnen van je eigen plaatjes. Academies en hun leerkrachten zullen je met open armen ontvangen. Dát is ware persoonlijke DIY. En eerlijk, in tijden waarin we als mens zelf eerder beschouwd worden als mooi ingekleurde figuren dan wel als eigengereide individuelen, kan dát alleen de echte deugd zijn.

Als je dan toch zo’n prefabkleurboek wil kopen; doe het dan. Maar vul de tekeningen vooral niet volgens verwachting in. Kleur buiten de lijnen. Krabbel over de platen. Sla pagina’s over. Heb vrede met mislukte prenten. Neem er uw tijd voor. Amuseer jezelf. Maar kleur vooral niet volgens nummer.

 

Stacy Suy (*1984, Sint-Niklaas) studeerde Kunstwetenschappen en Illustratieve vormgeving. Zij werkt als docent en is bijdrager aan verschillende blogs.