Zet die vluchtelingen aan het werk

Het beste idee van 2013 werd twintig jaar geleden gelanceerd door Hans Janmaat, nu al weer elf jaar dood. Hij zei ooit: ‘Zet die vluchtelingen aan het werk, het liefst bij de dijkverzwaring’.
 
Een uitstekende suggestie, die helaas nooit is uitgevoerd. Ik bedoel niet zozeer het laatste deel van Janmaats uitspraak, maar wel het eerste.
 
Wat was dat mooi geweest als het destijds was ingevoerd: dat iedere asielzoeker in de periode dat hij wachtte op de uitspraak iets zou doen aan maatschappelijke dienstverlening, niet noodzakelijk in zijn eigen beroep, maar in de vorm van een stage bij de plattelandsvrouwen van Stellingwerf, Greenpeace, Human Right Watch, de carnavalsvereniging in Venlo, de branchorganisatie van het Midden- en Kleinbedrijf, de Hartstichting, het Rode Kruis, Natuurmonumenten, woningbouwcorporaties, noem maar op. Zij waren dan in aanraking gekomen met Nederland op zijn breedst: het maatschappelijke middenveld. De gemiddelde Nederlander had zich een beeld kunnen vormen van de gemiddelde vluchteling. Die genoemde organisaties hadden een oogje in het zeil kunnen houden. Nederlandse ondernemers hadden hun oog kunnen laten gaan over het potentieel aan nieuwe arbeidskrachten.
 
Dan waren die asielzoekers niet terechtgekomen in opvangkampen, door Ayaan Hirsi Ali zo treffend beschreven in haar autobiografie ‘Mijn vrijheid’. Goedbedoeld, daar niet van, maar peperduur en met veel perverse prikkels, want ledigheid is des duivels oorkussen.
 
Natuurlijk, het probleem van de uitgeprocedeerde asielzoekers was er niet mee opgelost, maar zeker ook niet door verergerd. De asielzoeker was immers niet verdwenen in een netwerk van onzichtbare lotgenoten. En in één opzicht was de oplossing van Janmaat wel beter geweest: doordat de organisaties die in Nederland het maatschappelijk middenveld vormen beter op de hoogte waren geweest van de frequentie waarmee de IND haar eigen tijdslimieten overschreed, waren de wachttijden niet in jaren, maar in maanden uitgedrukt. Nurten Albayrak was dan nooit directeur geworden van het COA en had zich dus ook niet in de nesten kunnen werken.
 
Misschien is het tijd om de suggestie van Hans Janmaat alsnog in de praktijk te brengen: als beste idee van 2013.