Ongelijke monniken, ongelijke kappen

Het beste idee van 2013 is hetzelfde als het antwoord op de vraag naar de zin van het leven, het universum en alles. Weet u het? Het is 42. Lees uw Hitchhiker’s Guide to the Galaxy er maar op na.

De school ‘42’, opgericht door de steenrijke Parijse oppernerd Xavier Niel, is een adembenemende innovatie op onderwijsgebied. Duizend studenten per jaar leren hier programmeren en hacken. De school biedt een open leeromgeving met passievolle samenwerkingsprojecten waarbij iedereen elkaars werk evalueert. Het gebouw is 24 uur per dag open, 365 dagen per jaar.

Waarom is dit zo’n goed idee?

Ten eerste vind ik het aspect van peer education interessant. Studenten beoordelen elkaar en zo gaan de gezagsverhoudingen tussen docenten en studenten op de schop. Dat past uitstekend bij de wereld waarin de alumni van ‘42’ in terecht zullen komen: gezag is niet automatisch, maar je moet dat verdienen.

Ten tweede: de toelatingseis is ambitie en talent, geen diploma. Je papierwerk is geen garantie dat je bij zo’n innovatieve opleiding op je plek bent en is dus ook niet bepalend. Dat is veel beter dan de Nederlandse structuur waarbij Den Haag bepaalt hoe je kunt doorstromen van de ene opleiding naar de volgende. Dat veronderstelt een eenheidsworst waar een écht innovatieve opleiding niet aan kan voldoen – en in dit geval gelukkig ook niet hoeft.

Dat sluit aan bij mijn derde punt. Onze neiging alles te standaardiseren en verkokeren leidt niet alleen tot een nadruk op ingangseisen, maar ook op het formuleren van eindtermen. Die moeten bovendien aansluiten bij wat de ‘arbeidsmarkt wil’. Dat is op zichzelf nuttig, maar wat wil de arbeidsmarkt over een paar jaar? En hoe zit het met de mensen die de arbeidsmarkt niet op willen, maar willen gaan ondernemen? Bij ‘42’ staat je persoonlijke ontwikkeling centraal in plaats van het devies ‘gelijke monniken, gelijke kappen’. Mijn devies: ‘ongelijke nerds, ongelijke petjes’.

Dit geldt zeker niet alleen voor de nerd.

De arbeidsmarkt is volop in ontwikkeling. Jessica Winch van The Telegraph zette een paar nieuwe banen op een rijtje. Hoe word je een goede avatarmanager, tijdmakelaar, lichaamsdeelmaker of welzijnsconsultant voor ouderen? Ik hoop dat er voor hen ook een type à la Niel een antwoord heeft.

Hoewel – het gaat eigenlijk niet om het antwoord op de vraag naar het leven, het universum en alles. De essentie is: wat is nu precies de vraag? Ik wens vele studenten succes bij hun zoektocht.