Ik wil mijn licht terug

Iedereen die ooit in de ruimte is geweest, bevestigt het beeld dat het licht daar adembenemend mooi is. Niet alleen de pracht van ons zonlicht, maar ook de lichteffecten die ons staan door de aanwezigheid van geladen deeltjes, zwarte materie en magnetisme genereren letterlijk buitenaards mooie kleurnuances. Als je dan dichter bij de aarde komt, verandert dat beeld en wordt het natuurlijk licht verdrongen door het kunstlicht dat we in allerlei varianten kunnen maken sinds Thomas Edison in 1897 het licht gevangen heeft in een glazen bolletje. Vanuit de ruimte maakt dat kunstlicht de contouren zichtbaar van kustlijnen en steden. In metropolen als New York, London en Parijs wordt het ‘s nachts niet meer donker door het overvloedig aanwezige kunstlicht en in steden als Shanghai, Tokio en Hongkong domineert de reclameverlichting het nachtelijke straatbeeld. 

Al dit licht is niet natuurlijk, omdat het op geen enkele wijze rekening houdt met de biologische en psychologische uitwerking op de mens. Natuurlijk weten we al sinds mensenheugenis dat de ritmes van de aarde en de zon, die dag, nacht en de seizoenen bepalen, grote invloed op ons hebben. We wisten echter lange tijd niet wat de onderliggende mechanismen zijn, hoe ze ons beïnvloeden en hoe ze aangewend kunnen worden om natuurlijke lichteffecten te genereren. Maar er is veel goed nieuws te melden. In 1991 publiceerde Russel Foster de baanbrekende ontdekking dat wij in onze retina naast de langbekende kegeltjes en staafjes nog een derde type fotoreceptor hebben die licht omzet in signalen die de hormoonbalans in onze hersenen beïnvloeden. Dus: licht veroorzaakt in ons oog, naast visuele effecten die ons het vermogen geven om helderheid en kleur waar te nemen, ook biologische effecten die invloed hebben op onze natuurlijke klok en ritmes. Daarnaast kunnen we sinds de laatste jaren beschikken over led-licht. Kunstlicht komt niet meer uit het glazen bolletje van Thomas Edison maar uit dezelfde halfgeleidermaterialen waarmee ook computerchips gemaakt worden. Deze nieuwe technologie maakt het mogelijk om licht van iedere gewenste golflengte en intensiteit te maken en het dat kost bijna niets in termen van energie.

Kortom, we zijn er klaar voor: kunstlicht kan nu bevrijd worden uit het meer dan honderd jaar oude glazen bolletje en ingezet worden om de mens te dienen. We kunnen nu natuurlijk licht maken dat ons concentratievermogen verhoogt, stress verlaagt, slaap verbetert en hersteltijden verkort. Eindelijk kan het natuurlijke licht weer terugkomen in ons leven.