Een robotbewijs

De robots komen eraan. Over enkele decennia zullen ze ons helpen in huis, tuin en keuken. Technisch gesproken kunnen ze steeds beter waarnemen en bewegen, en de prijs van een robot daalt. Het wachten is op robots die de markt zullen veroveren, zoals begin jaren ’80 computers dat deden. Sommige mensen vinden dat een eng idee. Hollywood houdt niet op films te maken over robots die bewust worden en dan rebelleren tegen de mensheid, met diverse cinematografisch interessante consequenties. Ik voorzie ook problemen, maar vooralsnog niet wegens robots die bewustzijn ontwikkelen en dan hun eigen weg gaan. 

Ik ben veel banger voor goed functionerende en goed geprogrammeerde robots die precies uitvoeren wat hun goedbedoelende opdrachtgevers zo goed mogelijk geïnstrueerd hebben. Het probleem is dat robots een rare mengeling zijn van kunde en onkunde. Aan de ene kant kunnen ze intelligenter zijn dan het gemiddelde huisdier (of zelfs bewoner): behoorlijke taalbeheersing, nauwkeurig redeneervermogen, tot op de millimeter nauwkeurig bewegen, aan de andere kant zullen ze voorlopig nog te stom zijn om voor de duvel te dansen: weinig sociale intelligentie, gebrekkige situatiekennis en geen benul van wat ‘normaal’ is. Ze hebben niet veel meer gevoel dan een ijskast. Ze zullen dus niet goed in staat zijn om onbedoelde bijeffecten van een bepaald commando te kunnen inschatten, laat staan dat ze iets zullen doen of nalaten om die te voorkomen. Intuïtief is dat voor gebruikers van robots uitermate lastig om rekening mee te houden. Het ene moment is een robot bijzonder effectief, het volgende moment gedraagt hij zich als een eikel die de boel in het honderd laat lopen.

Vandaar het idee: analoog aan een rijbewijs dienen gebruikers van een robot een ‘robotbewijs’ te halen. Ze krijgen lessen over het instrueren en gebruiken van huishoudrobots, leren hun eigenaardigheden kennen en vooral de gevaren die schuilen in hun unieke combinatie van intelligentie en stupiditeit. Alleen mensen die voor de cursus slagen mogen robots aanschaffen en commanderen. 

Kortom: wees wijs, creëer een robotbewijs.