De Maker Faire als Breinplein. Inspiratie voor maken, doen en denken

Het meisje is nog geen acht jaar. Geconcentreerd kijkt ze naar de knoop van elektriciteitsdraadjes in haar linkerhand. Ze heeft een veiligheidsbril op die zo groot is dat ook een groot deel van haar voorhoofd en wangen zijn bedekt. Nu pakt ze met de rechterhand een tang en manoeuvreert de gele draad naar de rode klem. Contact! Ze trekt aan het koordje, ontspant en ziet schaterend hoe de hele serie metalen ballen zich in beweging zet en kletterend een weg zoekt door de enorme knikkerbaan. 

Claire is één van de meer dan duizend kinderen die vandaag de Maker Faire bezocht. De Maker Faire is een fantastisch en innoverend concept dat vanaf 2013 wortelt in Nederland na een start in Kerkrade en in Groningen. Het is een soort jaarmarkt en een podium voor makers, oftewel uitvinders, bouwers, hackers, nerds, knutselaars, designers en andere creatieve mensen. Zij laten aan de wereld zien wat ze verzinnen, maken en ontwikkelen. Ze stimuleren daarmee het denken, ze tonen creatieve mogelijkheden en oplossingen voor problemen waarvan je het bestaan nog niet eens kende. De Maker Faire is grensverleggend, omdat het inspiratie levert voor school en buurthuis, dorp en stad; met wat vindingrijkheid en organisatievermogen kan het idee overal worden gebruikt.

Het kind dat nieuwsgierig is en creatief kan omgaan met mogelijkheden die de omgeving biedt, heeft meer kans om zich een goede plek te verwerven in de wereld van straks. ‘Creativiteit’ staat namelijk voor het leggen van verbanden tussen zaken die niet direct met elkaar te maken lijken te hebben. Omdat kennis over de omgeving niet in onze biologie zit ingebakken, moet ze worden verworven via de zintuigen en door handelen vastgelegd in ons brein. Claire deed dat vandaag op de Maker Faire. Ze heeft dingen gemaakt, procedures geleerd, ervaringen opgedaan en lol beleefd (‘Wow!’). Ze kreeg interesse in weten (‘Wat is dat?’) en kennen (‘Hè, hoe werkt dat?’), deed vele zintuiglijke ervaringen op en leerde over oorzaak en gevolg.

Maker Faire is als het Breinplein dat wij hebben opgezet om het talent van kinderen en jeugdigen te ontwikkelen. Het heeft een lage drempel, omdat er geen duur materiaal nodig is: met huis-tuin-en-keukenspullen kom je al een heel eind. Ruimtelijk denken, logisch redeneren, waarnemen, kennis en inzicht worden gestimuleerd evenals het beleven. Daarmee ontwikkelen zich breinfuncties die zorgen dat het kind zich breed ontplooit. Dat is goed voor kind en samenleving: Nederland als kennis- en innovatieland zal er baat bij hebben. 

 

Jelle Jolles is universiteitshoogleraar Neuropsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam, directeur van het Centrum Brein & Leren en auteur van onder anderen het boek Ellis en het verbreinen: over hersenen, gedrag en educatie (2011). Ziewww.jellejolles.nl en www.hersenenenleren.nl. Hij is actief pleitbezorger van een dialoog tussen wetenschap en samenleving ten behoeve van ontplooiing en onderwijsinnovatie. Maker Faire: http://makermedia.com, Groningen Maker Faire:http://www.mf050.nl, Breinplein: http://www.youtube.com/watch?v=Ws5nk_qYT5M.