De kracht van aandachtig niets doen...

Vaak willen we veel zaken graag anders zien en doen. Het onderwijs moet beter, de zorg efficiënter en de veiligheid op straat moet worden verbeterd. Managers grijpen in, veranderen zaken en evalueren dit vervolgens. Dan is men nog niet tevreden en de cyclus herhaalt zich. Kenmerkend in deze veranderdrift is dat men altijd iets aan het doen is. Misschien zit daar wel het grootste probleem in deze kafkaiaanse cyclus. Deze samenvatting over ‘de kracht van aandachtig niets doen’ biedt een uitnodigend perspectief. 

 

Uitgangspunt voor het niets doen is dat betrokkenen beginnen te erkennen dat ze eigenlijk (nog) geen goede oplossing voor een bepaald probleem hebben. Misschien weten ze zelfs nog niet eens precies wat het probleem is. Niets doen bij een complex probleem of ingewikkeld vraagstuk kan een vorm van onverschilligheid of zelfs verwaarlozing zijn. Dat is niet waar het hier over gaat. Aandachtig niets doen gaat over kijken, luisteren en waarnemen. Als men al niet betrokken is, groeit de betrokkenheid juist door het aandacht geven. Het probleem wordt op een open manier, zonder vooroordelen of sturende opinies aandachtig bekeken. Er worden geen rapporten geschreven of acties uitgezet maar alleen aandacht aan gegeven. 

 

Het denken over verbeteringen en handelingen wordt dus uitgesteld. De periode van uitstel wordt vooraf besproken en met betrokkenen vastgesteld. Ook wordt bepaald wie van de betrokkenen bewust aandacht gaat geven aan het probleem. Naast dat men de huidige besluiten- en actielijsten in organisaties bijhoudt, maakt men dus ook afspraken om tijdelijk alleen met aandacht een bepaald probleem of probleemveld te bestuderen.