Alomtegenwoordige, ondeelbare tijd

Amsterdam, zomer 2013, galerie Apice for Artists. Ik zit in een bruin leren chesterfield, met voor mij op een tafel een fonograaf en een rij wasrollen, zo’n wasrol waarop Edison eind 19de eeuw één van de eerste geluidsopnamen maakte.

Seán Hannan pakt voorzichtig een wasrol uit zijn collectie en schuift hem in de fonograaf. Krakerig klinkt als van ver een oude stem. Flarden vang ik op. ‘I’m hearing uh, looking out my window right now, hearing some strange fucking sounds out there…’Hoor ik het goed? Ik kruip bijna ín de hoorn van de fonograaf om de woorden te verstaan. Mysterieuze achtergrondgeluiden, gekraak, het idee dat ik getuige ben van een gebeurtenis uit een ver verleden - kippenvel… ‘This is for all you YouTube people! You hear that?! Might be sounds of the apocalypse there!’

 

De fonograaf stamt uit het begin van de vorige eeuw. De mythes, de volksvertellingen, de hoaxes zo je wilt, verzamelde beeldend kunstenaar Seán Hannan (Nederland, 1986) op het internet van nu. Voor zijn project The Stuff of Legend onderzoekt Hannan het belang van folklore, mythologie en de veranderende rol hiervan in de hedendaagse samenleving.

Op community-sites als Facebook, YouTube en Tumblr delen gebruikers van over de hele wereld verhalen met elkaar. Ze voegen nieuwe elementen aan oude verhalen toe, vertellen nieuwe verhalen,  soms waar gebeurd, soms pure fantasie, misschien nog vaker een mix van die twee. Ooit spookte voor de gretige huiveraars de Verschrikkelijke Sneeuwman rond, bijvoorbeeld, nu is het Slenderman die de mensen volledig virtueel, op blogs en in gefotoshopte beelden, angst aanjaagt. Ooit hoorden we de getuigenissen over een op handen zijnde Apocalyps hooguit van mond tot mond, of we lazen ze in schimmige krantjes. Nu kunnen we op YouTube bijna live zélf de raadselachtige geluiden horen, mét de bijbehorende kreten van verwondering. Zo ontstaan er levendige, nieuwe mythologieën.

 

Hannan vindt ze, verzamelt, compileert en componeert indrukwekkende getuigenissen en zet ze op een wasrol.

Eenmaal buiten weet ik dat ik rijker ben. Voor mij (excuus, historici) was het verleden tot dusver tamelijk stoffig en aan de toekomst durf ik nauwelijks een serieuze gedachte te wijden. Nu, plotseling en eindelijk, zijn voor mij begrippen als verleden en toekomst aaneengesmeed tot één besef van alomtegenwoordige, ondeelbare tijd. 

 

http://www.seanhannan.nl/